bu ekrani niye yaptim bilmiyorum, canim sikildi butona tiklatmak istedim. ayni zamanda her actiginizda animasyonlari izlemenize gerek yok. sag ustte gec butonu var.
Korkmana gerek yok. Bu sınav şablon işidir; şablonu öğrenince yazarsın. Bu rehber seni elinden tutup oraya götürecek.
Bu ders "yaratıcı yazarlık" değil. Senden belli bir kalıbı doldurman isteniyor. Essay'in ne olduğunu bir kez anlarsan, her soruda aynı iskeleti kurup içini değiştirirsin. Hepsi bu.
Essay = bir konuyu paragraflarla anlatan kısa yazı. Bir hamburger gibi düşün:
Bir paragraf ise: aynı fikir etrafındaki birkaç cümle. Essay = birden çok paragraf. İşte gerçekten bu kadar basit.
Konu güzel olsun diye uğraşma. İskeleti doğru kur + her fikre bir örnek ver → not zaten gelir.
Sınav heyecanıyla kısa kesme. Bir gövde (body) paragrafı ortalama 4-5 cümleden oluşmalıdır: Topic sentence + en az 2 açıklama + 1 örnek + kapanış.
Bu kelimeleri sınavda ve bu rehberde sık göreceksin. Türkçesiyle bir kez öğren, rahatla:
İngilizce cümlenin değişmez sırası: Özne + Yüklem (+ gerisi).
SUBJECT + VERB + OBJECT
Students | write | essays.
(Öğrenciler | yazar | kompozisyon.)
1) Fiili unutmak: ✗ The exam easy. → ✓ The exam is easy.
2) Tekilde -s'i unutmak: ✗ He study. → ✓ He studies.
Basitten zora, hepsi doğru kurulmuş. Yapıyı gör:
Emin değilsen kısa ve basit cümle kur. Kısa-doğru cümle, uzun-yanlış cümleden her zaman iyidir.
Bütün essay türleri aynı iskeleti kullanır. Sadece içini değiştirirsin. Standart 5 paragraf:
Bir paragrafta: topic sentence + destekler + bağlayıcı cümle. Essay'de aynı parçalar büyür: topic sentence → giriş paragrafı, destekler → gövde paragrafları, bağlayıcı → sonuç paragrafı.
Essay genelden özele gider: geniş bir cümleyle başla, gittikçe daralt.
| Bölüm | Genişlik |
|---|---|
| Hook | en geniş / genel |
| Thesis | konunu netleştirir |
| Gövde | en dar / en detaylı |
| Sonuç | tekrar genişler |
Örnekler gövdede olur. Giriş ve sonuçta yeni örnek/bilgi verme — onlar sadece çerçeve.
İpucu: önce thesis'ini ve 3 ana fikrini kenara yaz. Sonra her fikri bir paragrafa aç. Plan = yarısı bitti demektir.
3 parçadan oluşur, sırayla:
İlk cümle. Okuyucunun ilgisini çeker. 4 tipten birini seç:
Hook'tan konuya geçişi sağlayan 1–2 cümle.
Girişin KESİNLİKLE EN SON cümlesidir. Tüm essay'i özetler ve genelde 3 ana fikrini sayar.
There are three reasons/types/differences: A, B, and C.
hookOn hearing the word vacation, most people react positively.
köprüIt can be a weekend trip, a last-minute getaway, or a trip around the world. While the destination matters, there are other factors to consider.
thesisVacations can be classified on the basis of who vacationers travel with: with family, with friends, or alone.
Yine 3 parça:
Suggestion (öneri): Students should plan ahead.
Prediction (tahmin): This problem will likely grow.
Opinion (görüş): In my view, the benefits are clear.
Sonuçta yeni örnek/konu yok. Sadece toparla.
restatementIn short, reaching academic success is not a mystery.
özetBy sitting in the front, previewing material, and asking classmates for help, any student can improve.
son söz · öneriIf a student makes small adjustments to his or her habits, he or she will likely be more successful.
Bir şeyi kategorilere / gruplara ayırır. Soru mantığı: "Bu konunun hangi türleri var?" Genelde 3 tür seçilir, her tür bir gövde paragrafı olur.
Kategoriler net (distinct) olmalı ve birbiriyle çakışmamalı (no overlap). Yani bir şey aynı anda iki gruba girmemeli. Sınıflamanı tek bir temele dayandır (örn. arabaları fiyata göre ayır, hem fiyat hem renk değil).
thesisIn track-and-field, there are three types of runners: sprinters, middle-distance runners, and distance runners.
tür 1Sprinters run the shortest distances, and their muscular bodies make them fast and explosive.
tür 2The second type, middle-distance runners, must have a combination of speed and endurance.
tür 3The final type is the distance runner, who is thin and must stay mentally strong over a long race.
sonuçBecause of these different requirements, runners differ according to the distances they run.
thesisActing can be classified into three types: stage, television, and film acting.
tür 1Stage acting is the oldest form and happens in front of a live audience.
tür 2Television acting is for weekly programs made in a TV studio.
tür 3Film acting is similar to TV acting, but the process is more complex and takes longer.
sonuçRegardless of the type, audiences appreciate actors for the enjoyment they provide.
Bir şeyin nedenini (cause) ve/veya sonucunu (effect) açıklar. Amaç bilgilendirmek ya da ikna etmek olabilir. İki odaktan birini seç:
| Yapı | Örnek |
|---|---|
| 1 neden → 1 sonuç | Deniz seviyesi yükselir → kıyı sel basar |
| Çok neden → 1 sonuç | İyi not + günlük tekrar → yüksek sınav notu |
| 1 neden → çok sonuç | Paraya güven biter → değer düşer, fiyat artar |
hook+thesisMost students hope to succeed but are unsure how. Three strategies helped Juan: sitting in front, previewing material, and asking classmates.
neden 1Sitting in the front made him pay more attention and stay engaged.
neden 2Previewing the material meant it was not new to him in class.
neden 3Finally, asking a classmate who was good at calculus helped him understand difficult ideas.
sonuçIf a student adjusts his or her habits, he or she will likely be more successful.
topic/thesisExercise has many positive effects on the body and mind.
sonuç 1It makes muscles and the heart stronger.
sonuç 2It helps people stay at a healthy weight.
sonuç 3It also reduces stress and makes people feel happier, and it helps people sleep better.
sonuçFor these reasons, regular exercise improves both physical and mental health.
İki konuyu benzerlik ve/veya farklılık açısından inceler. Karşılaştırmayı points of comparison (ortak başlıklar) üzerinden yaparsın — en az iki tane.
Point-by-point okuyucu için daha kolaydır. Noktaları her iki konu için aynı sırada ver.
hook+thesisOne person's idea of a good climate may be another's nightmare. These two cities could not be more different.
nokta 1Chicago has all four seasons, while Miami has only two: a mild winter and a long, hot summer.
nokta 2In contrast to Chicago's frigid winters, Miami stays warm, though its humidity can feel unbearable.
nokta 3Chicago's biggest threat is blizzards, whereas in Miami it is hurricanes.
sonuçIt is clear that the "perfect climate" is a matter of personal preference.
Point-by-point yöntemiyle, London 1900 vs 2000. Points of comparison: population, technology, transportation.
Bir problemi açıklar, sonra bir ya da birden fazla çözüm sunar.
| Giriş | Problemi tanıt · arka plan · neden önemli · thesis |
|---|---|
| Tek çözüm | Gövde 1–2: aynı çözümü destekleyen 2 sebep |
| Çok çözüm | Her gövde = ayrı bir çözüm + neden etkili |
| Sonuç | Özet · gerekirse call to action |
Sonda okuyucuya "şunu yapmalıyız / şöyle önleyebiliriz" diyen çağrı cümlesi.
problemProducing ordinary textbooks has a negative impact on the environment; millions of trees are cut down each year.
çözümOne solution to this dilemma is e-books. Since paper is not used, trees are not destroyed.
sebepE-books also reduce paper in landfills, and they save the water needed to make paper.
call to actionWith today's technology, cutting down millions of trees for textbooks could become a thing of the past.
problemMany students lead busy lives, and poor time management can be a real barrier to success.
çözüm 1Students can plan their study schedule and break up study time over several days instead of cramming.
çözüm 2Another way is to limit distractions like TV and social media to one hour a day.
call to actionThe key is not to remove distractions completely, but to limit them.
Etiket cümlenin nasıl kurulduğunu gösterir, zorluğunu değil. 3 tür:
For · And · Nor · But · Or · Yet · So
• Compound: iki cümle arasına virgül + FANBOYS.
• Complex: bağımlı cümle baştaysa sonuna virgül (Because…, …). Sondaysa virgül yok.
Geniş zamanda (simple present) fiil, özneye uymalı. Tek kural:
Tekil özne (he/she/it, bir kişi/şey) → fiile -s/-es.
Çoğul özne (I/you/we/they, çoğul isim) → fiil yalın.
| Özne | Fiil | Örnek |
|---|---|---|
| He / She / It | works, studies | She studies. |
| I / You / We / They | work, study | They study. |
| be | am / is / are | He is, they are |
| have | has / have | She has, we have |
✗ He study every day.
✓ He studies every day.
✗ People is friendly.
✓ People are friendly. (people = çoğul)
✗ Everyone have a phone.
✓ Everyone has a phone. (everyone = tekil)
Yazdıktan sonra her cümlede sor: "öznem tekil mi çoğul mu, fiilim uyuyor mu?" 10 saniyede çok puan kurtarır.
Bağlaçlar neden–sonuç ilişkisini gösterir. Yapıya göre noktalama değişir:
| Yapı | Örnek |
|---|---|
| because + cümle | We stayed home because it rained. |
| Because + cümle, … | Because it rained, we stayed home. |
| …, so + cümle | It rained, so we stayed home. |
| …; therefore, … | It rained; therefore, we stayed home. |
| because of + isim | We stayed home because of the rain. |
| due to + isim | The delay was due to the rain. |
Aynı kökün isim/fiil/sıfat/zarf halleri. (— = yok)
| Noun | Verb | Adjective | Adverb |
|---|---|---|---|
| achievement | achieve | achievable | — |
| addition | add | additional | additionally |
| discovery | discover | discovered | — |
| habit | — | habitual | habitually |
| improvement | improve | improved | — |
| simplicity | simplify | simple | simply |
| strategy | strategize | strategic | strategically |
| success | succeed | successful | successfully |
Cümle başındaki However, / Therefore, / In addition, sonrası virgül ister.
consequence sonuç · shrink küçülmek · abandoned terk edilmiş · barrier engel · distraction dikkat dağıtan · prioritize öncelik vermek · retention akılda tutma · impact etki · dilemma ikilem
constitute oluşturmak · frigid dondurucu · humidity nem · severe şiddetli · threat tehdit · unbearable dayanılmaz · urban kentsel · preference tercih · illustrate örneklemek
classify sınıflamak · distinct ayrı/belirgin · combination bileşim · endurance dayanıklılık · motivated motive · integral ayrılmaz · fascinating büyüleyici · guarantee garanti etmek
Önce kendin cevapla, sonra dokun.
1) Thesis'i / 3 fikri yazmamak.
2) Örneksiz, havada iddialar.
3) Sonuçta yeni konu açmak.
Bu üçünü yapmazsan zaten ortalamanın üstündesin.
Sınavda cihaz yok — o yüzden bu planı şimdi refleks hâline getir. Boş sayfayla karşılaşınca sırayla şunu yap:
Bir cümle bile yazmak boş sayfadan sonsuz kat iyidir. Türü tanı, iskeleti kur, örnek koy. Yapabilirsin.
Bunları ezberle; her türde thesis'i saniyede kurarsın: